Barrio vs Barrio
Nola bihurtu genuen birziklapena auzoen arteko lehiaketa bat, sari erreal batekin Bilbo Udalarentzat
1. Testuingurua
Hirietako birziklapena etengabeko erronka da. Herritar gehienek garrantzia ulertzen duten arren, parte-hartze aktiboa mantentzea ez da beti erraza.
Bilbo Udalak honako beharra zuen:
hirian birziklapen maila handitzea
herritarren inplikazioa aktibatzea
auzoen arteko konexioa sortzea
jasangarritasuna onura zehatz batekin lotzea
2. Erronka
Sentsibilizazio kanpaina tradizionalak gainditzea
Parte-hartze jarraitua lortzea, ez puntual hutsa
Birziklapena sozial, ikusgarri eta motibagarri bihurtzea
pizgarri argi eta esanguratsu bat sortzea
3. Ideia
Birziklapena Bilboko auzoen arteko lehiaketa batean bihurtzea.
Auzo bakoitzak besteekin lehiatzen du nor gehiago birziklatzen duen ikusteko.
Eta sari nagusia:
hurrengo urtean zaborren zerga ez ordaintzea.
Horrela, mezua erabat aldatzen da:
“birziklatu behar duzu” izatetik “zure auzoak irabaz dezake” izatera.
4. Exekuzioa
Kanpaina esperientzia gamifikatu batean oinarritu zen:
Auzoen arteko ranking zuzena
QR bidezko parte-hartze erregistroa edukiontzietan
puntu sistema jarraitua
lehiaketaren egoeraren eguneratze etengabea
auzoen arteko mezu dinamiko eta hurbilak
(adibidez: “Deustu lidergoan jarraitzen du… Casco Viejo, erreakzionatu!”)
Ikuspegi bisual eta narratiboa:
estetika urbano eta dinamikoa
hizkuntza zuzena eta tokiko identitatearekin lotua
“auzo liga” moduko narrazioa
5. Helburua
Bilbon birziklapen tasa handitzea
herritarren parte-hartze aktiboa sustatzea
auzoen arteko komunitate-sentimendua indartzea
jasangarritasuna eragin zuzena duen zerbait bihurtzea
6. Ikaskuntzak
pizgarri kolektibo indartsuek portaera aldatzen dute
auzo-identitatea motibazio emozional handia da
gamifikazioak hobeto funtzionatzen du ondorio errealak daudenean
jasangarritasuna lehiakorra izan daiteke, balioa galdu gabe
7. Ondorioa
Eragina ukigarria denean, parte-hartzea askoz handiagoa da.
Birziklapenak ez du soilik hiria zaintzen… saritu ere egin dezake.
8. Kanpainaren dinamika herritarren artean
Proiektuaren garrantzitsuenetako bat ez zen soilik sistema bera, baizik eta sortu zen giro soziala.
Auzoen arteko lehiaketak hizketagai bihurtu zuen birziklapena egunerokoan.
“Gure auzoa lehenengo doa” bezalako esaldiak kalean entzuten hasi ziren
sare sozialetan auzoen arteko konparaketak sortu ziren
herritarrek euren ekarpena ikusgai sentitzen zuten lehen aldiz
Honek guztiek eragin zuzena izan zuten parte-hartzean, birziklapena ez baitzen jada ekintza isolatu bat, baizik eta komunitatearen parte aktibo bat.
9. Komunikazio estrategia
Kanpainaren arrakastaren parte handi bat komunikazio tonuaren definizioan egon zen.
Ez zen mezu instituzional klasiko bat erabili. Horren ordez:
tonu hurbila eta zuzena
ukitu lehiakorra baina positiboa
auzo identitatean oinarritutako hizkuntza
Mezuek helburu argi bat zuten:
herritarrak ez sentitzea kanpaina baten ikusle, baizik eta parte-hartzaile aktibo.
10. Teknologia eta jarraipena
Gamifikazioaren funtzionamendua bermatzeko, jarraipen sistema sinple baina eraginkorra planteatu zen:
QR sistemaren bidezko erregistroa
datuen eguneratze etengabea
ranking publiko eta ikusgarria
aurrerapenen komunikazio periodikoa
Honek gardentasuna eman zion kanpainari eta konfiantza sortu zuen herritarren artean.
11. Eragina (ikuspegi kualitatiboa)
Kuantifikazio zehatzetatik harago, kanpainak aldaketa kultural bat sortu zuen:
birziklapena hizketagai bihurtu zen auzoetan
herritarrek euren ekintza txikien balioa ikusi zuten
komunitate-sentimendua indartu zen
eta ingurumenarekiko jarrera aktiboagoa sustatu zen
12. Azken hausnarketa
“Barrio vs Barrio” ez da soilik birziklapen kanpaina bat.
Hiriko dinamika soziala ulertzetik sortutako ideia bat da, non portaera aldaketa ez den informazioz lortzen, baizik eta emozioz, identitatez eta jokoaren logikaz.
Azken finean, hiri batek ez du bakarrik azpiegitura bidez funtzionatzen…
baizik eta bertan bizi diren pertsonen parte-hartze aktiboarekin.